Je haat het.
Of je denkt van wel.
Dat gevoel dat je gewoonte op sociale media je ziel levend opvreet? We snappen het allemaal. Het is volkomen logisch om afstand te nemen. Om te verdwijnen. Om cold turkey te gaan met de feeds, de berichten, de eindeloze scroll. Een digitale detox klinkt als een vakantie voor je hersenen. Veel mensen proberen het. Velen voelen daarna lichter aan.
Nieuw onderzoek zegt misschien niet.
Eigenlijk. Het suggereert dat het bijna niets zou kunnen doen.
In ieder geval niets dat blijft hangen. In ieder geval niets statistisch significants.
Wat de gegevens zeggen
Dit is geen enkele blogpost of een rare anekdote van Twitter. Dit is een systematische review en meta-analyse. Gepubliceerd in een peer-reviewed tijdschrift. Er werd gekeken naar tien onderzoeken. Bijna 4.700 deelnemers.
Ze braken. Van sociale media. Voor een dag tot een hele maand.
Vervolgens controleerden onderzoekers hun gevoelens. Positief affect zoals alertheid. Energie. Enthousiasme. Negatieve dingen ook. Angst. Schuld. Woede. Levenstevredenheid in het algemeen. Dacht je dat je leven goed ging?
Het antwoord.
Geen verschil.
Geen.
Mensen voelden zich niet gelukkiger. Ze voelden zich niet verdrietiger. Hun algemene kijk op het leven bleef precies zoals die was.
De bevindingen suggereren dus dat tijdelijk afstand nemen… misschien niet de meest optimale aanpak is.
De schrijvers van het onderzoek zijn voorzichtig met hun woorden. Maar de betekenis is duidelijk. Door afstand te nemen, herstel je niet automatisch.
Waarom het mislukt
Wetenschap is rommelig. Altijd geweest.
Kostadin Kushlev weet dit. Hij is onderzoeker aan de Georgetown Universiteit. Een universitair hoofddocent. Hij kijkt naar deze studies en ziet de scheuren. De steekproefomvang is te klein. De definities variëren enorm. Ben je gestopt met Facebook? Allemaal internetten? Gewoon een uurtje Instagram?
In de meeste onderzoeken wordt deelnemers gevraagd de waarheid te vertellen over de vraag of ze zijn ingelogd. Mensen liegen. Of vergeten. Of lui worden.
“Het bewijs is inderdaad zwak”, zegt Kushlev, “maar ik denk niet dat het ver is om te zeggen dat er bewijs is dat het niet werkt.”
Ook. Waarom doe je het?
Als een wetenschapper je zou zeggen je telefoon op te zeggen, zou je daar misschien over kunnen mokken. Die wrok ruïneert de gegevens. Kiezen om te vertrekken is iets anders dan gedwongen worden. Intentie is belangrijk. Altijd.
Zorg ervoor dat het iets betekent
Dus. Doe het. Of niet.
Deskundigen denken nog steeds dat pauzes helpen. Maar ze hebben een doel nodig. Blindelings apps verwijderen is niet de magische pil.
Sajita Setia MD ziet dit de hele tijd. Ze is gespecialiseerd in online veiligheid. Ze weet dat het verliezen van een nachtelijke doom-scroll-gewoonte niet hetzelfde is als het verliezen van de toegang tot je ouderschapsgroep of je familie thuis.
Eén put je uit. De ander houdt je vast.
Digitaal welzijn gaat niet over algehele onthouding.
Het gaat om intentie. Waarden.
Kijk naar wat je verbruikt. Geeft het kijken naar recepten je rust? Goed. Maken foto’s van de perfecte vakanties van uw vrienden u angstig? Snijd die feeds.
Gebruik een timer. Installeer een app die je telefoon na dertig minuten vergrendelt.
Sociale media zijn niet slecht. Het is maar een hulpmiddel.
Soms een botte.
Je hoeft de hamer niet te haten. Leer gewoon hoe je ermee moet zwaaien.
Het scherm blijft aan. Je blijft zoeken. Maar misschien kijk je nu harder. Bij wat je ziet.
En wie het jou maakt.
