Decennia lang was de ‘baby-aspirine’ een basisproduct in de medicijnkastjes van miljoenen oudere volwassenen. De logica was simpel: een lage dosis aspirine maakt de bloedplaatjes minder plakkerig, waardoor theoretisch de arteriële blokkades worden voorkomen die hartaanvallen en beroertes veroorzaken.
Recente gegevens laten echter een enorme verschuiving in de medische praktijk zien. Volgens onderzoek van Epic Research is het gebruik van een lage dosis aspirine voor cardiovasculaire preventie sinds 2018 met ongeveer 57% gedaald, van een gebruikspercentage van 7,2% naar slechts 3,2%.
De gegevens achter de daling
De verschuiving is niet louter anekdotisch; het wordt ondersteund door een grootschalige analyse van elektronische medische dossiers. Onderzoekers onderzochten 279 miljoen eerstelijnszorgbezoeken tussen 2015 en 2025 onder volwassenen van 40 jaar en ouder.
Om ervoor te zorgen dat de gegevens specifiek gericht waren op preventief gebruik, sloot het onderzoek patiënten uit aan wie al aspirine was voorgeschreven voor bestaande aandoeningen, zoals:
– Eerdere beroertes
– Gevestigde coronaire hartziekte
– Perifere slagaderziekte
De bevindingen lieten een gestage, significante daling zien in het aantal aspirinevoorschriften voor primaire preventie, wat wijst op een fundamentele verandering in de manier waarop artsen en patiënten de gezondheid van het hart benaderen.
Waarom de medische consensus veranderde
De afname van het aspirinegebruik is het directe gevolg van de veranderende klinische richtlijnen. Medische organisaties zijn afgestapt van universele aanbevelingen omdat de verhouding tussen risico en rendement opnieuw is geëvalueerd.
1. Het risico op bloedingen
Hoewel aspirine stolsels kan voorkomen, verdunt het ook het bloed, wat het risico op inwendige bloedingen en maag-darmproblemen aanzienlijk verhoogt. Recente onderzoeken suggereerden dat voor veel mensen het gevaar van bloedingen groter was dan de potentiële hartbeschermende voordelen.
2. Verzwakkend bewijs
Zoals dr. Jim Liu van het Wexner Medical Center van de Ohio State University opmerkt, waren eerdere onderzoeken die een voordeel van aspirine aantoonden vaak inconsistent of niet voldoende krachtig. Dit leidde tot een reeks verlagingen van de officiële richtlijnen:
* 2019: Het American College of Cardiology (ACC) en de American Heart Association (AHA) adviseerden het gebruik van aspirine voor primaire preventie (het voorkomen van een eerste gebeurtenis), en suggereerden dat dit alleen zou gelden voor specifieke volwassenen met een hoog risico tussen de 40 en 70 jaar.
* 2022: De Amerikaanse Preventive Services Task Force (USPSTF) ging verder en adviseerde dat volwassenen van 60 jaar en ouder helemaal niet met een dagelijks aspirineregime moesten beginnen.
3. Er bestaan betere alternatieven
De moderne geneeskunde is veel effectiever geworden in het aanpakken van de werkelijke oorzaken van hartziekten. Dr. Corey Bradley van het Irving Medical Center van de New York-Presbyterian/Columbia University wijst erop dat de vooruitgang bij de behandeling van hoog cholesterol en hoge bloeddruk zowel effectiever als veiliger is gebleken dan het gebruik van aspirine.
Wie moet nog steeds aspirine nemen?
Ondanks de algemene achteruitgang blijft aspirine een essentieel hulpmiddel voor specifieke groepen. Medische experts benadrukken dat ‘one size fits all’ niet past.
De huidige klinische consensus suggereert dat aspirine het meest gunstig is voor:
* Secundaire preventie: Personen die al een hartaanval of beroerte hebben gehad of bij wie een stent is geplaatst.
* Hoge risicoprofielen: Patiënten met matige tot ernstige atherosclerose (de opbouw van tandplak in de slagaderwanden).
“Het komt neer op individuele risicoadvies”, zegt dr. Kevin Shah van MemorialCare. Artsen moeten nu het specifieke cardiovasculaire risico van een patiënt afwegen tegen het persoonlijke risico op bloedingen.
Conclusie
Het tijdperk van routinematig, universeel aspirinegebruik loopt ten einde nu de medische wetenschap prioriteit geeft aan meer gerichte, veiligere interventies zoals bloeddruk- en cholesterolbeheersing. Patiënten mogen geen medicatie stoppen of starten op basis van algemene trends, maar moeten hun zorgverlener raadplegen om hun specifieke risicoprofiel te bepalen.
