Het derde seizoen van HBO’s Euphoria heeft tot aanzienlijke reacties geleid, niet noodzakelijkerwijs vanwege de schokwaarde ervan, maar vanwege de manier waarop die schok wordt overgebracht. Een recente montage met het personage van Sydney Sweeney, Cassie, in een reeks steeds kwetsbaardere en zeer geseksualiseerde poses – variërend van het naakt eten van ijs tot een zeer controversiële scène met een fopspeen – is een brandpunt geworden voor zowel critici als fans.
Hoewel naaktheid een kenmerk van de serie is sinds het debuut in 2019, suggereert een verschuiving in toon dat maker Sam Levinson mogelijk het contact verliest met de demografische groep die aan het succes van de serie heeft bijgedragen.
Van kwetsbaarheid naar onnodigheid
In de eerdere seizoenen werd het karakter van Cassie bepaald door haar diepgewortelde kwetsbaarheden. Als dochter van een verslaafde en een alcoholist voelde haar wanhopige zoektocht naar mannelijke validatie zich geworteld in een psychologisch trauma. Kijkers konden voorbij het provocerende karakter van de show kijken omdat de naaktheid een verhalend doel diende: het illustreerde haar instabiliteit en haar behoefte om gezien te worden.
Seizoen 3 lijkt deze nuance echter te hebben weggenomen. De recente scènes voelen minder als karakterstudies en meer als een verzameling vernederende, voyeuristische momenten. Dit heeft geleid tot een groeiend gevoel van ‘kijkervermoeidheid’, waarbij de frequentie en de grafische aard van de naaktheid los staan van het daadwerkelijke vertellen van verhalen.
Een veranderend cultureel landschap
Het verzet tegen Euphoria vindt niet plaats in een vacuüm. Er is een steeds groter wordende kloof tussen de creatieve richting van de show en de evoluerende waarden van Gen Z:
- Veranderende houding ten opzichte van seks: Recente gegevens duiden erop dat Generatie Z minder seksueel actief is dan voorgaande generaties.
- Verlangen naar middelen boven trauma: Uit een UCLA-onderzoek uit 2023 bleek dat een meerderheid van de tieners en jongvolwassenen de wens uitsprak om minder seks en trauma op televisie te zien.
- De “Male Gaze” versus sensualiteit: Er worden steeds vaker vergelijkingen gemaakt tussen Euphoria en andere recente drama’s zoals Heated Rivalry. Terwijl laatstgenoemde naaktheid gebruikt om consensuele, sensuele intimiteit voor zowel mannelijke als vrouwelijke hoofdrolspelers weer te geven, wordt Euphoria bekritiseerd vanwege een ‘loerende blik’ die zich sterk richt op de uitbuiting van de vrouwelijke karakters.
Het risico van creatieve isolatie
Sam Levinson heeft misschien aangenomen dat het succes van seksueel geladen drama’s met hoge intensiteit een blijvende honger naar deze stijl van inhoud zou garanderen. Hoewel het kijkerspubliek van Euphoria stabiel blijft, slaagt het er niet in de lovende kritieken of culturele weerklank te bereiken die we in de voorgaande jaren zagen.
De centrale kwestie is die van de intentie. Wanneer naaktheid wordt gebruikt om de gebrokenheid van een personage te onderzoeken, kan dit krachtig zijn; wanneer het alleen maar wordt gebruikt om te choqueren of uit te buiten, riskeert het het publiek te vervreemden dat oorspronkelijk verband hield met de emotionele diepgang van de show.
De kernspanning in Euphoria is verschoven van het verkennen van de complexiteit van de jeugd naar een zich herhalende cyclus van provocaties die veel kijkers nu eerder uitputtend dan boeiend vinden.
Conclusie
Terwijl Euphoria zijn derde seizoen ingaat, wordt het geconfronteerd met een cruciaal keerpunt: het moet beslissen of het terugkeert naar de karaktergedreven kwetsbaarheid die zijn succes definieerde, of dat het doorgaat op een pad van provocerend spektakel dat steeds meer botst met de waarden van zijn publiek.
